دانشگاه كمبريج ( مترجم : يعقوب آژند )

51

تاريخ ايران ( دوره تيموريان ) ( فارسي )

فصل دوم تيمور در ايران مقدمه پيشرفتهاى تيمور از ماوراء النهر به خاور نزديك ، اوضاع و شرايط ايران را به كلى دگرگون ساخت . تغييرات و تحولات پديدار شده منحصر به امور سياسى ايران و يا ساختار حكومت نبود بلكه تا حدود قابل توجهى در تركيب‌بندى نژادى ايران و وضع اقتصادى - اجتماعى آن و نيز تحول و توسعه فرهنگىاش نيز تأثير گذاشت . حكومت ايران در سالهاى پس از مرگ ايلخان ابو سعيد ، يكپارچگى خود را از دست داد و نشانه‌هاى گسترده‌اى از انحطاط قدرت ملى بروز كرد . اين وضعيت در جاى خود ، از مدتها پيش دندان طمع دولتهاى توسعه‌طلب مجاور را تيزتر كرده بود ؛ جز دولت آلتين اردو كه فاقد توانمندى نظامى كافى براى بهره‌گيرى از وضعيت موجود بود . امپراتورى عثمانى كه در مراحل نخستين حكومت خود بود ، يكى از امارت‌نشين‌هاى بىشمار آناتولى به شمار مىرفت كه نسبت به ساير گروههاى خانه به دوش تركمان همچون قراقويونلوها ( كه هنوز براى تحصيل و تثبيت موقعيت سياسى خود در كشمكش بودند ) خطر كمترى براى ايران داشت . در اين روزگار هيچ نوع نشانه‌اى از دست‌اندازى نظامى مصر به ايران وجود نداشت . مسافت دور و موانع تقريبا غيرقابل رفع جغرافيايى ، مانع از آن مىشد كه سلاطين مملوك مصر به چنين نقشه‌هاى جنگى و تهاجمى بينديشند « 1 » ؛ البته زمانى كه شاه شجاع مظفرى با خليفه مفروض متوكل على الله ابو عبد الله محمد در

--> ( 1 ) - راجع به جزئيات روابط بين مصر و ايران در اين دوره نگاه كنيد به : سليمان عطيه سليمان ، العلاقة السياسيه بين مصر و